1

Ca. 1726. Buijksloot bij den aanslag buijten dijks

Buijksloot bij den aanslag buijten dijks door Andries Schoemaker. (‘Daar waar het water tegen de dijk klotste.’) Dit is het Oosteinde.

Deze tekening is een onderdeel van de Atlas Schoemaker(1660-1735): een verzameling topografische tekeningen met beschrijvingen van steden gemaakt die hij verzamelde. Op 11 april 1728 schreef Andries aan zijn zoon Gerrit: ‘met myn ledige uuren geen weg wetende: soo hebbe ik ondernomen: om de steden dorpen: gehuchten: buurten: adelyke en andere gebouwen van gans holland en west vriesland by een te brengen en van deselve een korte aantekening te maken’. Hij reisde ’s zomers en bij goed weer te voet, per schuit of met een rijtuig. ’s Winters waren de onverharde wegen vaak onbegaanbaar. Onderweg overnachtte hij in herbergen. De trekschuit ging traag zodat hij onderweg tijd had het landschap te schetsen. De koets was sneller, maar veel duurder.

Zijn zoon Gerrit (1692-1736) was makelaar in onroerend goed in Amsterdam en bezat ook een huis in Buiksloot. Tussen 1725 en 1733 gingen vader en zoon vaak samen op pad. Gerrit maakte voor zijn vader schetsen van dorpen, kerken en voorname huizen en hij schreef er later bijschriften bij. In 1726 maakte Andries 135 tekeningen van plaatsen in Noord-Holland, waarvan vier tekeningen van Buiksloot. In 1733 schreef Andries in een brief aan zijn dochter Johanna: ‘… het welke aanlijding heeft gegeven om met den voornoemde Klaas Bruijn en uw broeder Gerrit Schoemaker Noort holland door te Rijsen: het geen ik deed in den jaare 1725 en de volgende jaaren. Ik ondernam voor soo veel ik konde (als hebbende nooit tekenen geleert) de noord hollandse dorpen en de oude en niwe heerenhuijsen na ’t leven te tekenen: ’t geen verder door den grooten tekenmeester Cornelis pronk ten eijnde gebraght zijnde: Soo is dit werk door den voornoemden Klaas Bruijn berijmpt: en door uw broeder Gerrit Schoemaker de nooten of aantekeninge daarop gemaakt: en dus ter drukparsse gebraght: …’
Margreet Visser De Geschiedenis van de Buiksloterham, deel 1 (particuliere uitgave).